Gecekondu bölgelerinde ikinci durak Kibera Slum Nairobi, Kenya. Kenya’nın başkentinin yakınlarındaki bu yerleşim yeri İngiliz Sömürgesi zamanına dayanmakta. Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra bölgeye dönen askerlere ayrılan bu yerler ülkenin bağımsızlığından sonra yerleşimin yasaklanmasıyla garip bir fenomen halini almış. Köylerinden ve topraklarından kopup şehre gelen ve neredeyse hiç geliri olmayan köylülere bu bölgeyi ‘toprak ağaları’ kiralamaya başlamış. Bu da bölgenin hızla büyümesinin önünü açmış. Hali hazırda Afrika’nın en büyük gecekondu bölgesi olan Kibera’da toplamda 1 milyon civarında insan yaşadığı tahmin ediliyor.
Bu bölgenin belki de en büyük özelliği aşağıdaki haritadan bakınca ortaya çıkıyor. Bu bölge modern sayılabilecek bir şehrin tam ortasında bulunuyor. Bu yüzden Kibera bütün gecekondu bölgeleri arasında en fazla ilgiyi üzerine çekenlerden biri.
Bunun bir diğer sebebi de Un-Habitat adlı Birleşmiş Milletler projesinin merkezine çok yakın olması. Hatta Wikipedia, şu an ki BM başkanının seçildikten 2 ay sonra burayı ziyaret ettiğini bile söylüyor. Şu an yol yapımı ve bina iyileştirmeleriyle sorunla çözülmeye çalışılsa da bir çok sosyolog ve şehir bilimci günümüz şehir planlamasını bir çok ülkede buna benzer bölgelere sebep olduğunu ve bunun kolay kolay değişmeyeceğini düşünüyor.
BBC’nin hazırladığı 4 bölümlük Kibera belgeselinde konuşan bir genç; bir plazada çalıştığını ve kazandığı parayla hem ailesine buradan bir ev tutabildiğini hem de okul parasını karşıladığını söylemiş. Yani bu bölge her ne kadar şehrin bir parçası olmadığını düşündürse de tamamen yapıya eklemlenmiş durumda.
Bu ve benzer bölgelerdeki en büyük sorun su ve lağım. Su taşımayla çözülse de lağım konusunda pek ciddi bir çözüm bulunamamış. Son olarak BM’nin bir müdahalesiyle ortama paralı abonelik usulü çalışan tuvaletler koymaya başlamışlar. Bunun harici genel uygulama bir kağıt üzerine tuvaletinizi yapmanız ve gece komşularınızın çatılarına atmanız üzerine kurulu.
Buna Uçan Tuvaletler adını vermişler.
Genel olarak Afrika’nın en büyük ve dünyanın sayılı gecekondu bölgelerinden biri olan Kibera Kenya ve diğer Afrika devletlerinin garip modernleşme çabalarının sonucu. Bir plazada çalışıp suyu, tuvaleti olmayan bir yer de yaşayıp sonra okula gitmek Afrika kolonizasyon devrinin geç yansımalarından biri olsa gerek.
Haftaya Altındağ, Ankara
Fotoğraflar Flickr Creative Commons havuzu
{ 1 yorum }